و در ( ص 140 ) نوشته كه غير از آقا سيد على كسى بر او غلبه پيدا نكرده ، آنگاه از آخوند ملا صفر على لاهيجانى نقل كرده كه علت غلبهء وى در مجادلات ازاين‌رو بود كه او جامعيت در علوم داشت ، و در مسأله‌اى كه صحبت مىداشته اگر مىديده كه عجز دارد خصم را از آن مسئله بتدابير و حيل بيرون مىبرده و در علم ديگر وارد مىشده ، و اگر در آن هم مآل كار را بر عجز مىديده باز بعلم ديگرى و مسئله ديگر منتقل مىشده ، و هكذا تا اينكه خصم را عاجز كند ، و در يك مسئله پادارى نداشت ! انتهى « 1 » . و اينك ذكر تأليفات كثيره عجيبه او أولى مىنمايد ، كه خود در « صحيفة الصفا » - بنقل « روضات » از آن - شماره آنها را تا هشتاد كتاب و رساله نوشته ، يعنى بعضى را كتاب فلان و بعضى را رساله فلان نام برده ، و ظاهرا چون كتب را اول و سپس رساله‌ها را نوشته كتاب آن است كه بزرگ و رساله آن است كه كوچك است ، و در « روضات » قريب پنجاه شماره از آنها را ذكر كرده ، و ما آنها را با ملاحظهء مجلدات مختلفه « الذريعة » مرتب به ترتيب حروف اوائل اسماء آنها با ملاحظهء حروف بعد از آنها تا آخر نموده و با بعضى اضافات اينجا مىنويسيم ، و نسخه بعضى از اين تأليفات در كتابخانه آقاى حاج سيد محمد على روضاتى موجود است : اول كتاب « آيينهء عباسى » در نمايش حق‌شناسى ، كه در « الذريعة 1 : 53 ش 268 » آن را ذكر كرده و فرمايد : آن بعنوان « امالى عباسى » نيز بيايد . سپس در ( ج 2 : 318 ) آن را بدون شماره بعنوان « أمالى عباسى » ذكر كرده ، و نوشته كه آن در رد يهود و نصارى و مجوس و اثبات نبوت خاصه و دفع شبهات 32 گانه بر آن است ، كه بأمر عباس ميرزا ابن فتحعلى شاه نوشته و در بامداد 3 شنبه 3 شعبان 1230 ، از آن فارغ شده . دويم رسالهء « الاعتذار » بتعبيرى كه در روضات از آن نموده . سيم كتاب « انساب العين » چنان كه در « روضات » دارد ، ليكن در « الذريعة 2 : 382 » بدون شماره فرموده آن تصحيف ، و درست آن انسان العين است چنان كه بيايد ، آنگاه در ( ص 389 ش 1553 ) درباره آن فرموده « انسان العين » الملقب بضياء الملوين براى تفرقه ميان زين و شين و نقض كتاب « عين العين » ميرزاى قمى در رد « قبسة العجول » صاحب عنوان است كه بيايد . انتهى ؛ چنان كه در احوال ميرزا ذكر كرديم و تاريخ تأليف آن را خود در ضمن دو بيت عربى

--> ( 1 ) از جمله كسانى كه بر صاحب ترجمه رد نوشته‌اند ملا على اكبر اجيه‌ئى است كه در ص 946 بيايد . م .